FOTOGRAFIE

Zdjęcia nie tłumaczą się same.
O co powinniśmy zapytać:
Kto? Co? Jak? Po co? Co widzisz?

Fotografowanie egzekucji, Orjol, 1941/42
Wielu żołnierzy Wehrmachtu i esesmanów posiada własne aparaty fotograficzne i robi zdjęcia w celach prywatnych. Na tym zdjęciu wieszani są domniemani partyzanci. Radzieccy jeńcy wojenni to również motyw często pojawiający się na prywatnych fotografiach.
Fot. PK: Koll, 101I-287-0872-28A, Archiwum Federalne, Koblencja

Fot.: nieznany, Pomnik Ehrenhaina Zeithaina, Zeithain

KTO ?

Cień fotografa wykonującego zdjęcia radzieckich jeńców wojennych, Jasło, 21 września 1941 r.
Fotografie radzieckich jeńców wojennych, które do dziś kształtują naszą pamięć wizualną, pochodzą w większości ze strony sprawców – najczęściej od fotografów PK (Propagandakompanien) Wehrmachtu lub od żołnierzy Wehrmachtu posiadających własne aparaty. Zdarzało się także, że zdjęcia wykonywali niemieccy cywile.  

Fot.: autor nieznany, 146-1982-077-1, Archiwum Federalne, Koblencja

CO?

Radzieccy jeńcy wojenni, Mińsk, 2 lipca 1941 r.
Na fotografiach radzieckich jeńców wojennych często powtarzają się określone motywy: długie kolumny i masy jeńców, samo wzięcie do niewoli, warunki w obozach, a także mniejsze grupy oraz portrety indywidualne.

Fot.: autor nieznany, MBK, Berlin

JAK?

Radzieccy jeńcy wojenni w punkcie zbiorczym, okupowane terytoria radzieckie, b.d.
Zdjęcia zawsze przedstawiają zinterpretowaną rzeczywistość. Fotografujący wybierają temat, kadr i punkt widzenia, świadomie kształtując odbiór obrazu. Oddalony i wyniesiony punkt obserwacyjny sprawia, że jeńcy jawią się jako anonimowa masa. Tego typu ujęcia mają zwykle służyć ukazaniu przewagi militarnej i pewności zwycięstwa.

 

MBK, Berlin

PO CO ?

Zdjęcie radzieckiego jeńca wojennego na okładce „Berlińskiego Ilustrowanego Tygodnika”, 3 lipca 1941 r.
Fotografie pełnią różne funkcje. Wybrane ujęcia fotografów Propagandakompanien są komentowane i publikowane w prasie. Albumy fotograficzne służą dokumentowaniu własnych działań lub utrwalaniu prywatnych wspomnień. Niektóre serie zdjęć z obozów są także powielane i rozpowszechniane w obiegu handlowym.

Każde spojrzenie jest inne!
Co widzisz?
Obrazy postrzegamy indywidualnie i różnie. Wpływ mają tradycje wizualne, uwarunkowania kulturowe, osobiste doświadczenia oraz wcześniejsza wiedza o temacie. To również ważny aspekt, gdy pracujemy z fotografiami.